Doorbraak op Antarctica: het SWAIS2C-project
Het project, genaamd SWAIS2C, vond plaats in het centrale deel van Antarctica, precies op de Crary Ice Rise, zo’n 700 km van Scott Base. Die plek was het uitgangspunt voor een team van wetenschappers uit tien verschillende landen. Met geavanceerde boortechnieken probeerden ze klimaatgegevens uit het verleden te achterhalen.
Eerst gebruikten ze een heetwaterboor om door de 523 m ijs boven de sedimenten te smelten. Daarna werd een speciaal boorsysteem ingezet om afzonderlijke core-secties van maximaal 3 m omhoog te halen. Uiteindelijk haalden de onderzoekers een sedimentkern van 228 m diep naar boven, die als een soort tijdmachine werkt en een aaneenschakeling van gegevens biedt teruggaand tot 23 miljoen jaar geleden.
Wat vertelt de bodem ons?
De sedimentlagen binnen de kern lopen sterk uiteen in samenstelling. Sommige lagen bevatten grof grind en grote steenformaties, het soort puin dat je verwacht onder vastgevroren, drukkend ijs. Andere lagen zijn juist gevuld met fijner slib waarin schelpresten en kleine mariene fossielen zitten.
Volgens Molly Patterson wijzen die lagen erop dat er ooit open water boven gelegen moet hebben, omdat de gevonden organismen licht nodig hadden om te leven. Daarmee suggereren de gegevens dat West-Antarctica tijdens warmere perioden niet altijd bedekt was met een dikke ijskap.
Deze bevindingen zijn van grote waarde voor wetenschappers. Zoals Huw Horgan opmerkt, bieden deze lagen “kritische inzichten” die onmisbaar zijn om te begrijpen hoe delen van Antarctica zich gedroegen in eerdere warmere klimaten en hoe die kennis kan helpen bij de huidige opwarming van de aarde.
Wat betekent dit voor de zeespiegel?
De sedimentkern is niet alleen een blik op het verleden; hij is ook belangrijk voor wereldwijde voorspellingen over klimaatverandering. West-Antarctica bevat genoeg ijs om de mondiale zeespiegel bij volledige smelting met 4 tot 5 m te laten stijgen. De Ross Ice Shelf speelt daarbij een grote rol, omdat die fungeert als een steun die gletsjers vertraagt als ze richting de oceaan stromen.
Satellietwaarnemingen laten zien dat de ijskap de afgelopen decennia massa verliest. Die satellietgegevens, gecombineerd met de uitkomsten van het SWAIS2C-project, zijn van groot belang voor het verbeteren van computermodellen die de krimpende ijsmassa en de bijbehorende zeespiegelstijging voorspellen. Dat heeft directe gevolgen voor kuststeden wereldwijd, die op de voorgrond staan van de uitdagingen door klimaatverandering.
De gedetailleerde resultaten van dit onderzoek helpen ons beter te begrijpen welke rol Antarctica speelt in ons huidige klimaatstelsel. Ze benadrukken de noodzaak van voortdurende wetenschappelijke studie en internationale samenwerking om de gevaren van klimaatverandering te doorgronden en te beperken. Terwijl we de lessen uit het verleden ontrafelen, worden vervolgstappen versterkt door kennis en urgentie.
