Inkt in tatoeages en je ogen
Tattoo-geassocieerde uveïtis kan ontstaan door inkten die mogelijk toxische chemicaliën bevatten. Sommige van die chemicaliën worden ook in verband gebracht met kanker en zijn in Australië minder gereguleerd dan in andere regio’s zoals de Europese Unie, waar veel van deze inkten verboden zijn. De meeste mensen reageren niet op tattoo-inkt, maar bij sommige mensen reageert het immuunsysteem te heftig, waardoor er ontsteking ontstaat, niet alleen ter hoogte van de tatoeage, maar ook op andere plaatsen in het lichaam, inclusief het oog.
Hoe je immuunsysteem kan reageren
De immuunreactie kan leiden tot ontstekingscellen die de bloed-oogbarrière doorbreken (de barrière die het oog normaal beschermt). Zodra die barrière is aangetast, kan de ontsteking zich uitbreiden naar de uvea, de middenste laag van het oog die onder andere de iris bevat. Typische symptomen van tattoo-geassocieerde uveïtis zijn plotselinge pijn, roodheid en gevoeligheid voor licht. In ernstige gevallen kan dit leiden tot glaucoom of littekenvorming, aandoeningen die blindheid kunnen veroorzaken als er niet snel wordt behandeld.
Wie loopt meer risico?
Een Australische studie uit 2025, waarin 40 gevallen van tattoo-geassocieerde uveïtis werden bekeken, laat zien dat het aantal wereldwijde gevallen van deze aandoening sinds 2010 is verdubbeld. Ondanks die stijging blijft het een zeldzame aandoening. Wel valt op dat grotere tatoeages en zwarte inkt vaker met uveïtis geassocieerd worden. Mensen met een overactief immuunsysteem, denk aan patiënten met multiple sclerose, bepaalde vormen van artritis, darmziekten, en sarcoïdose — lijken een hoger risico te hebben.
Behandeling en vooruitzichten
Tattoo-geassocieerde uveïtis is behandelbaar, maar niet alle behandelingen werken even goed bij iedereen. Milde gevallen kunnen worden behandeld met steroïde oogdruppels die immuuncelactiviteit onderdrukken en de bloed-oogbarrière versterken. Bij ernstigere vormen geven oogartsen soms steroïden direct in het oog (injecties) of zetten ze immunosuppressiva in zoals methotrexaat of adalimubab. Tijdens de behandeling ervaart ongeveer 75% van de patiënten tijdelijk gezichtsverlies, terwijl ongeveer 17% permanent gezichtsverlies heeft.
Wat artsen aanraden en voorkomen
Als je een tatoeage hebt, let dan goed op verschijnselen zoals zwelling op de tatoeageplek of oogproblemen. Raadpleeg bij het minste teken van visusverlies of andere oogklachten een optometrist. Als er sprake is van tattoo-gerelateerde uveïtis, kan snelle doorverwijzing naar een oogarts helpen verdere schade te voorkomen.
Er is nog veel onbekend over tattoo-geassocieerde uveïtis, en nu tatoeages populairder worden, zou het aantal gevallen kunnen toenemen. Dat maakt verder onderzoek en meer bewustzijn over deze bijwerking van tatoeages belangrijk, vooral voor wie tatoeages ziet als een manier van persoonlijke expressie of culturele traditie.
